|
VERSLAG Infoavond verzekeringen
|
Infoavond Verzekeringen voor personen met een chronische ziekte
Op vrijdag 3 december organiseerden we met Young Hearts Belgium en Hartenkinderen een nieuwe informatieavond. We nodigden Roel Heijlen van Het Vlaams Patiëntenplatform vzw uit die ons een overzichtelijke uitleg gaf over de problematiek die mensen met een chronische ziekte soms ervaren bij het bekomen van bepaalde verzerekingen. Na de uitleg konden we rustig nog even nababbelen bij een drankje, gesponsord door de organisatie.
VPP
Eerst kwam er wat duiding rond het Vlaams Patiëntenplatform, aangezien dit voor de meeste mensen een nobele onbekende is. Hartenkinderen is lid van deze onafhankelijke vereniging die 90 patiëntenverenigingen bundelt. Ervaringsdeskundigen van iedere vereniging komen op voor een toegankelijke zorg naar patiënten en hun omgeving toe en vormen het referentiepunt voor beleidsbeslissingen in onze gezondheidszorg.
Verzekeringsproblemen van personen met een chronische ziekte
Personen met een chronisch gezondheidsprobleem krijgen omwille van hun situatie soms te maken met hogere premies, speciale uitsluitingen of ze worden zelfs geweigerd. Dit komt doordat verzekeraars hun markt indelen in verschillende risicogroepen, waarin dit soort mensen sterk benadeeld is. Het VPP streeft naar aanpassingen die deze onderverdeling tegengaan, d.w.z.: recht op verzekering voor iedereen, aanvaardbare voorwaarden, een betaalbare verzekering en participatie en overleg met onpartijdige experts.
Rechten en plichten
Om te weten waar verbetering nodig is, is het belangrijk te weten welke de rechten en plichten van de verzekerde nu zijn.
v Plicht: je moet spontaan gegevens meedelen die belangrijk zijn om het te verzekeren risico te beoordelen. Chronische ziektes of handicaps moeten ook worden gemeld.1
v Rechten:
Ø op de medische vragenlijst die je krijgt, mag niet worden gevraagd naar genetische informatie of familiale voorvallen die erfelijk zouden kunnen zijn
Ø bijgevolg mogen medische onderzoeken naar genetische informatie ook niet
Ø het attest dat wordt opgesteld door de arts mag enkel de huidige gezondheidstoestand weergeven
Ø de Wet op de Patiëntenrechten geeft je inzage in je dossier en de toelating foutieve gegevens aan te passen
v Tip bij het uitoefenen van je rechten: vul de medische vragenlijst zelf of m.b.v. een arts en waarheidsgetrouw in en bewaar een kopie
Tips per verzekering
Ø Vergelijken is altijd goed
Ø Goed het contract lezen: wat staat er over voorafbestaande ziekten, wanneer wordt er niet tussengekomen en lees de kleine lettertjes.
Hospitalisatieverzekering private verzekeraar versus mutualiteit
Er zijn private verzekeraars en mutualiteiten; je kunt op volgende punten vergelijken:
Ø Ambulante kosten ernstige ziekten
Ø Ziekenhuisdiensten met beperkte dekking
Ø Opname in psychiatrische dienst
Ø Kan er iemand bij de zieke overnachten?
Ø Moet je zelf eerst alles betalen en krijg je het daarna terug of betaalt de verzekering meteen het bedrag en betaal je daarna jouw deel?
Ø Terugbetaling medische handelingen in eenpersoonskamer
Ø Terugbetaling medische handelingen of geneesmiddelen van het RIZIV
Ø Aanvullende diensten van mutualiteiten
Private verzekeraars (wet van 20 juli 2007):
Ø Levenslang recht
Ø Individuele polis
Ø Toegang voor chronisch zieken / mensen met een handicap soms probleem
Ø Kosten van reeds bestaande aandoeningen mogen worden uitgesloten
Ø Premies zijn gebonden aan een index die ze niet mogen overstijgen2
Ø Gezins- en beroepsgebonden collectieve polis kan worden voortgezet onder dezelfde voorwaarden, zonder wachttijd of medisch onderzoek (kan soms wel uitsluitingen bevatten in jouw specifiek nadeel)
Ø Beroepsgebonden collectieve polis kan worden aangevuld met individuele reserve
Mutualiteiten (wet van 11 mei 2011):
Ø Recht op aansluiting tot 65 jaar
Ø Eenmaal verzekerd, blijft de dekking
Ø Reeds bestaande aandoeningen worden verzekerd
Ø Bij het veranderen naar een andere mutualiteit hoeft de medische vragenlijst niet opnieuw ingevuld
Ø Enige beperkingen die nog kunnen: supplement eenpersoonskamer + forfaitaire vergoeding ziekenhuisopname beperkt in tijd
Tips:
Ø Tijdig een hospitalisatieverzekering afsluiten
Ø Rekening houden met wachttijden bij individuele voortzetting en bij pasgeborenen
Ø Symptomen van een ziekte die binnen de 2 jaar kan opkomen, kan een extra reden zijn om tijdig te verzekeren, evenals de stijgende hospitalisatiekosten voor een eenpersoonskamer
Ø Gedragscode voor hospitalisatieverzekeringen
Ø Belang mutualiteit kan toenemen naarmate men ouder wordt
Ø Uitsluiting aandoening bij private verzekeraar: laat dit nalezen door je arts
Evolutie
De hospitalisatieverzekering van de mutualiteiten staan onder druk door:
Ø Strenge wetgeving en controle
Ø Extra taksen
Ø Geen verplichte dekking meer voor voorafbestaande aandoeningen
Ø Fiscale stimulans voor hoge bescherming
Ø Solidariteitsprincipe is er nog maar staat onder druk
Ø Tegen einde van de legislatuur Vlaamse basishospitalisatieverzekering in de maak:
Doel is minstens opname in tweepersoonskamer betaalbaar te houden
Schuldsaldoverzekering3
Een schuldsaldoverzekering is noodzakelijk bij het kopen of bouwen van een huis. De premie wordt bepaald door de hypotheeklening en het overlijdensrisico. Dat laatste is soms een probleem bij hartpatiënten, waardoor ze te maken kunnen hebben met bijpremies, weigeringen en ontransparante beslissingen van de verzekeraar4. Toch zijn verzekeraars verplicht hun beslissing redelijk en objectief te motiveren.
Tips:
Ø Onderhandelen met attest van arts
Ø Kleiner percentage van het kapitaal laten verzekeren
Ø Kapitaalkrachtige persoon borg laten staan
Ø Groepsverzekering van het werk als waarborg bieden
Ø Bijpremie laten herzien als de gezondheid verbetert
Ø Indien laag inkomen is een sociale lening een optie
Evolutie
Het VPP streeft naar een betere toegankelijkheid tot de schuldsaldoverzekering voor personen met een chronische ziekte of handicap. Er is een wetsvoorstel in de maak (de Partica-wet van 21 januari 2010; timing afronding is onzeker) met volgende elementen:
Ø Een gedragscode rond de medische vragenlijst (standaard medische vragenlijst) en medische onderzoeken en rond alternatieve waarborgen
Ø Meer transparantie rond de basis- versus de bijpremie (gesplitste weergave i.p.v. 1 bedrag), de motiveringsplicht, de gegevens die de adviserende arts verstrekt, de termijnen voor de behandeling van de aanvraag en het recht op herevaluatie van de verzekering en van herverzekering door een herverzekeraar5.
Ø Een bureau die de tarieven in de gaten houdt en die geschillen beslecht
Ø Een standaardverzekering onder bepaalde voorwaarden en een compensatiekas
Ø Verzekeringsmaatschappij Assuralia vecht de nieuwe wet aan
Autoverzekering en andere voertuigen
Het is niet verplicht de verzekering over je aandoening in te lichten. Het volstaat dat je het rijgeschiktheidsattest, dat de concluderende arts of CARA6 je gegeven heeft, als kopie bij de verzekeringsakte steekt. Om problemen te vermijden is het mogelijk een schriftelijke reactie op het attest te vragen. Men kan bovendien de extra auto-onderdelen van de individuele aanpassing op zich laten verzekeren, aangezien dit soms ook een zware kost is die verloren kan gaan bij een ongeval. In elk geval, als u volgens de wet een rijgeschiktheidsattest nodig heeft om te mogen rijden, komt de verzekering niet tussen bij een ongeval als u dit niet heeft.
Voor de medicatie die van invloed is op de rijgeschiktheid is het bij medicatie op voorschrift de arts die de rijgeschiktheid bepaalt. Bij medicatie waar geen voorschrift voor nodig is daarentegen is de bestuurder zelf verantwoordelijk voor zijn keuzes; vandaar dat u dan goed de bijsluiter moet lezen. Rijden onder invloed van verkeersgevaarlijke medicatie kan bij een ongeval namelijk tot boetes, straffen en zware schadevergoedingen leiden waar de verzekering niet of slechts gedeeltelijk in tussenkomt.
Bij elk soort gemotoriseerd vervoer is een verzekering verplicht; ongevallen of schade aan derden bij handbewogen rolwagens kunt u laten dekken via de familiale verzekering.
Reisverzekering
Volgende scenario’s kunnen zich hierbij voordoen:
Ø De verzekeraar sluit voorafbestaande aandoeningen uit
Ø De verzekeraar verzekert voorafbestaande aandoeningen indien ze niet meer acuut behandeld worden
Ø De verzekeraar sluit voorafbestaande aandoeningen niet uit, wat meestal neerkomt op een duurdere premie
Tips:
Ø Controleer eerst of u al bent verzekerd (hetzij via de reisbijstand van de mutualiteit (Eurocross), hetzij de hospitalisatieverzekering die dekking geeft in het buitenland, al dan niet met repatriëring, hetzij soms via een kredietkaart)
Ø Kijk verder dan wat uw reisagent te bieden heeft
Ø U kunt de dekking vergelijken van: repatriëring, nabehandelingskosten in België, de duurtijd van de vakantie en uitsluitingen zoals sportongevallen of van bepaalde landen of gebieden
Ø Bagage en auto verzekeren zou geen probleem mogen zijn omwille van je medische toestand
Ø Kan een zuurstoffles op reis verzekerd worden?7
à Vraag aan je makelaar/agent of de zuurstoffles kan verzekerd worden door een bagageverzekering of vraag aan een reisverzekeraar die voorafbestaande aandoeningen dekt of de zuurstoffles ook wordt verzekerd door de reisbijstandsverzekering.
Contacteer in elk geval Mutas.
Voor verdere gegevens:
Vlaams Patiëntenplatform: www.vlaamspatientenplatform.be
Het VPP heeft ook een brochure over dit thema.
Ombudsman van de Verzekeringen: www.ombudsman.as
Controledienst voor de ziekenfondsen: www.ocm-cdz.be
Centrum voor Gelijkheid van Kansen en Racismebestrijding: www.diversiteit.be
of via onze organisatie Young Hearts Belgium / Hartekinderen vzw
Voetnoten:
1) De wet zegt niets over het retroactief aanpassen van premies na het onopzettelijk verzwijgen van informatie (Wet op de landverzekeringsovereenkomst van 25 juni 1992). De wet kijkt vooral naar de toekomst. Het zou betwistbaar zijn indien de verzekeraar beslist om retroactief reeds betaalde premies te verhogen.
2) In principe wordt dit automatisch aangepast volgens een vastgestelde termijn die je bij het aangaan van het contract met de verzekeraar kunt bepalen; de premies verlagen soms als de levensverwachtingsstatistieken beter zijn, maar toch kan je hierin zelf het initiatief nemen als je gezondheid sterk verbetert.
3) Eén van onze gespreksleden merkte op dat in Frankrijk een ander systeem bestaat waardoor mensen met een chronische ziekte makkelijker aan een schuldsaldoverzekering geraken. Dus hebben we verder uitgezocht of het een mogelijkheid is om in Frankrijk een schuldsaldoverzekering aan te gaan:
Het systeem in Frankrijk om de toegang tot een schuldsaldoverzekering voor chronisch zieken te verbeteren (de zogenaamde ‘convention AERAS’), kent drie niveaus:
· 1e niveau: In Frankrijk is het de gewoonte of zelfs de regel dat de bank een collectieve schuldsaldoverzekering afsluit voor de klanten die bij haar een lening afsluiten. Een persoon met een chronische ziekte die volgens de bank/verzekeraar geen al te groot risico is, kan (zelfs moet) worden opgenomen in deze collectieve schuldsaldoverzekering.
· 2e niveau: Indien een persoon met een chronische ziekte wordt beschouwd als een verhoogd risico, dan zal de bank deze personen helpen zoeken naar een geïndividualiseerde schuldsaldoverzekering (eventueel met een bijpremie) op de verzekeringsmarkt.
· 3e niveau: Personen met een chronische ziekte die een (te) verhoogd risico zijn en een bijpremie moeten betalen die een bepaalde grens overschrijdt, kunnen zich wenden tot een solidariteitsmechanisme (de zogenaamde “pool des risques de santé tres aggravés). Dit solidariteitsmechanisme zal een gedeelte van de bijpremie op zich nemen waardoor de schuldsaldoverzekering meer betaalbaar wordt. Het solidariteitsmechanisme wordt beheerd door de Franse verzekeraars, herverzekeraars, banken en de overheid.
(Een zeer klein percentage van de chronische zieken in Frankrijk wordt geweigerd omdat hun risico onverzekerbaar is).
Theoretisch gezien mag een Franse bank, volgens de EU-wetgeving, een Belg niet zo maar weigeren indien hij een lening wil afsluiten.
Er kunnen zich echter wel praktische problemen voordoen:
· Het is voor een bank niet vanzelfsprekend om een lening toe te kennen voor een woning die niet binnen hun commercieel grondgebied valt. Belgen die dicht bij de Franse grens wonen maken mogelijk meer kans om de lening toegekend te krijgen.
· Belgen die een lening willen afsluiten in Frankrijk en beroep moeten doen op het 3e niveau kunnen zich mogelijk aan weerstand verwachten. Het solidariteitsmechanisme wordt immers gefinancierd door de Fransen. De kans bestaat dat het Franse solidariteitsmechanisme geen Belgen wil helpen omdat zij vinden dat België zelf maar een solidariteitsmechanisme moet oprichten.
· Er is ons tot op heden geen rechtspraak bekend over de interpretatie en toepassing van deze Europese benadering.
Het Vlaams Patiëntenplatform vzw kent geen voorbeelden van Belgische personen met een chronische ziekte die in Frankrijk een lening afsloten. Het kan zeker de moeite zijn om het eens uit te proberen.
4) Waargebeurd voorval: een vrouw die een harttransplantatie had ondergaan, wou een schuldsaldoverzekering afsluiten. De verzekeraar wou slechts een verzekering toekennen voor 5 jaar mits een hoge bijpremie. De verzekeraar kon geen garanties geven dat zij na 5 jaar opnieuw verzekerd kon worden.
5) Herverzekeraars verzekeren een deel van het risico van de verzekeraar zelf. Dit laat sommige mensen toe het te verzekeren bedrag te verhogen.
Herverzekeraars zijn een idee van de verzekeraars als alternatief voor de Partica-wet, maar het VPP heeft twijfels over het nut en de onafhankelijkheid hiervan. Vandaar dat het streeft naar een opvolgingsbureau bestaande uit onafhankelijke experts zijnde patiënten, verzekeraars, dokters, …
6) Onze infoavond van 04/12/09 ging over de medische rijgeschiktheid. Meer info hieromtrent vindt u in ons verslag hiervan.
7) Deze vraag werd ons gesteld door één van onze leden. Dhr. Heijlen heeft dit verder uitgezocht en kwam met volgende regeling:
Op de website van de CM en Socialistische mutualiteit staat te lezen dat je hun alarmcentrale (Mutas) minstens één maand voor je vertrek moet contacteren, indien je zuurstofdependent bent en je gebruik wil maken van de dienst reisbijstand. Vervolgens zullen er tussen de individuele patiënt en de mutualiteit (+Mutas) de nodige afspraken gemaakt worden m.b.t. de zuurstoffles.
|
Reisbijstand CM |
Neem minstens een maand voor je op reis vertrekt telefonisch contact op met de alarmcentrale Mutas (voorheen EuroCross) op het nummer 02 272 09 00 als je weet dat je in het buitenland medische verzorging nodig hebt, zoals dialyse of zuurstoftherapie.
|
|
Socialistische Mutualiteit |
Contacteer minstens één maand voor je vertrek, indien je zuurstofdependent bent en je de bijstand van de amlarmcentrale (Mutas) wenst.
|
Op de website van de andere mutualiteiten staat niets vermeld over zuurstoftherapie en reisbijstand. Deze mutualiteiten kan je dus best rechtstreeks contacteren voor informatie hieromtrent. Mutas, de alarmcentrale van de reisbijstand van mutualiteiten, vermeldde dat sommige mutualiteiten de zuurstofflessen verzekeren, maar andere mutualiteiten niet. Het is belangrijk om minstens één maand op voorhand Mutas hierover te contacteren zodat zij een dossier voor je kunnen aanleggen m.b.t. zuurstoftherapie.